Boven op het Nieuws

Elke burger weet hoe het werkt: het maakt niet uit hoe groot je huis is, na een aantal jaren staan kelder en zolder vol met troep. Overbodige of kapotte meubels, serviesgoed dat uit de mode is geraakt en dozen vol hebbedingetjes van overleden familieleden. Dat de wetten van het verzamelen van overtollige spullen ook gelden voor de Oranjes, kan iedereen deze week met eigen ogen zien in het veilinghuis Sotheby’s in Amsterdam. Koningin Beatrix en haar drie zussen veilen de erfenis van hun ouders. Het zijn een paar duizend objecten die soms vele decennia lagen te verstoffen in zeven paleizen.

Je mag er vanuit gaan dat het huisraad dat volgende week onder de hamer gaat slechts een deel is van de totale erfenis. Het zijn de spullen die verder niemand van de koninklijke familie wilde hebben en dat is in veel gevallen goed te begrijpen.

“Geef mijn portie maar aan fikkie!”, is het commentaar van een al wat oudere bezoeker van de eerste kijkdag. Hij loopt met een misprijzende blik door de kamers die vol staan met zware 19de eeuwse stoelen, bedden, wandspiegels en kamerschermen. “Het is allemaal uit de periode van Whilhelmina”, constateert hij. Duidelijk niet zijn smaak.

Kapot
Ook niet te spreken is hij over de toestand waar veel meubels in verkeren. “De Oranjes: de ondergang van het Avondland!”, zegt hij zelfs, wijzend op een ligbank waar de lappen vanaf hangen. Inderdaad verkeert een flink deel van de meubels in slechte staat. Kapotte bekleding, gebarsten spiegels, gescheurde tafelbladen. Het stond allemaal op zolders opgeslagen, maar desalniettemin is het verrassend dat zoveel in zo’n slechte staat is. Een bezoekster zegt: “Ik denk dat als ik dood ben mijn spullen beter zijn onderhouden.” Verder valt haar op hoe sober de Oranjes geleefd lijken te hebben in de periode waaruit deze meubels stammen: “Op de bureaus zitten nog de inktvlekken, zoals mijn kinderen die ook maakten.”

Die indruk geven ook oude foto’s van het paleisinterieur, die her en der in het veilinghuis hangen, om te laten zien waar de betreffende objecten stonden. Vooral de opnames uit het paleis van koningin Emma zijn bijna confronterend. Het behang in haar slaapkamer in Paleis Lange Voorhout zit vol vlekken die duiden op waterschade. Het bijschrift verraadt niet of Emma nog leefde toen de foto werd gemaakt.

Kringloopwinkel
Geveild worden de spullen vanaf 14 maart in de RAI. De grotere en duurdere objecten worden per stuk aangeboden, andere gaan per partij. Zo kan je in een klap een dozijn feestelijke eetkamerstoelen bemachtigen of een mix van tientallen verschillende glazen. Dat laatste vindt een Amsterdamse vrouw wel jammer: “Kijk dat glaasje vind ik wel leuk, zegt ze wijzend op een vitrinekast met flink wat wijnglazen. Maar je moet ze allemaal in een keer kopen….” “Dan geef je de rest toch aan de kringloopwinkel!”, zegt haar vriendin lachend.

Wat staat er nog in de paleizen?
Uit wat er geveild wordt, kan je afleiden wat er wel allemaal nog in de paleizen moet staan. Beatrix en haar familie zullen nu oma’s servies verkocht wordt niet opeens aangewezen zijn op IKEA-borden voor de verjaardagsfeestjes. De Oranjes doen uiteraard slechts weg wat over is. Dat ze een aantal zeer uitgebreide serviezen van de hand doen (taxatiewaarde tienduizenden euro’s per stuk), moet betekenen dat er nog mooiere en duurdere stukken in de paleizen aanwezig zijn.

Datzelfde geldt voor de meubels. Ook daarbij ligt voor de hand dat de topstukken natuurlijk binnen de familie blijven. Al kan je je nog voorstellen dat een modern prinsenpaar als Willem-Alexander en Maxima niet echt enthousiast worden van een massieve 19de eeuwse eikenhouten eettafel met dito stoelen.

Sotheby’s verwacht grote toeloop als de veiling volgende week begint. Voor veel kopers zal het zeker extra waardevol zijn dat de objecten uit koninklijke paleizen afkomstig zijn. En voor het overige is er voor een professionele handelaar zeker wat te halen. Want opgeknapt zullen veel kasten, bureaus en stoelen hun weg vinden naar de antiquairs.